Inleiding in digitaal rijden - Modeltrambaan

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Inleiding in digitaal rijden

Digitaal


Wat is het verschil tussen analoog en digitaal?
Ja, hoe leg je dat nu uit?
Stel dat we naar de modelspoorwinkel gaan en daar een gewone set kopen van een tram, een railovaal en een transformator.
Thuis gekomen pakken we het uit, leggen het railovaal uit, sluiten de draden op de transformator aan en plaatsen de tram op de rails.
Nu steken we de steker in het stopcontact en draaien voorzichtig aan de knop.
En daar gaat de tram langzaam vooruit.
Draaien we de knop nog wat verder dan gaat de tram harder en zien we dat er ook koplampen beginnen te branden.
De knop draaien we terug naar de middenstand en de tram stopt en de koplampen gaan uit.
Draaien we nu nog verder terug dan gaat de tram ineens achteruit rijden en gaan de koplampen weer branden.
Dit word in de modelspoorwereld "analoog" rijden genoemd.
Zet je een vaste spanning op de baan dan zal de tram netjes zijn rondjes draaien. Maar ja, er zullen toch ook (model)passagiers met de tram mee moeten dus de tram zal ook aan een halte moeten stoppen.
Dit kan door een stuk rail te isoleren van de rest en dit met een schakelaar te bedienen.
Staat de schakelaar uit dan komt de tram het stroomloze stuk binnen rijden en staat ineens stil.

Zetten we de schakelaar nu weer aan dan vliegt de tram op volle snelheid weg bij de halte.
Wel makkelijk, alle passagiers liggen gelijk achter in de tram, de bestuurder hoeft niet te vragen of iedereen even wil doorlopen naar achteren.
Maar ja, stopt de tram weer, dan liggen alle passagiers weer voorin!
Met dit systeem krijgen alle trams op de baan dezelfde spanning toegevoerd. De één zal echter harder rijden dan de ander.
Men is dus gaan zoeken naar andere systemen.


"Halbwellenbetrieb".
Voordat de electronica eigenlijk ingeburgerd werd bedacht de Duitse modelspoorhandel een verbeterd analoog systeem.
Men bedacht dat als je een spanning aanbood dat je in de tram met 1 diode ervoor kon zorgen dat de tram op één transfomator reageerde, tenminste, als je ook een diode plaatste bij deze transformator.
Zo gebruikte je maar de helft van een wisselspanning om de tram te besturen.
Je kon er twee trams onafhankelijk van elkaar mee bedienen.
Bracht je nu nog bovenleiding aan dan kon je zelfs 4 trams onafhankelijk van elkaar besturen.
Het enige nadeel was dat je in deze uitvoering niet meer achteruit kon rijden met de trams.
Slimme jongens waren al zover met dit systeem dat ze 3 trams onafhankelijk van elkaar lieten rijden en de besturing van de 4e tram opofferde om een constante verlichting in de trams te krijgen.
Er was wel een systeem om verlichting constant te laten branden maar dat werkte met hoogfrequente signalen en filters en was eigenelijk niet voor de gewone modeltram enthousiast weggelegd in die tijd.


Digitaal rijden.
Toen de electronica een beetje gemeengoed werd ontstond er ook een systeem om modeltreinen en trams onafhankelijk van elkaar te kunnen besturen.
Eén van de bekendste en betaalbaarste systemen om dit te kunnen doen was, en is, de Multimaus van ROCO.
Dit systeem laat toe dat U in de bedieneenheid van de Multimaus een tram invoert met een naam en daar een code aan meegeeft.
U voorziet de betreffende tram van een decoder en zet de tram op het spoor.
U kunt nu met de Multimaus de betreffende tram de juiste code meegeven.
Als dat gedaan is dan kunt u aan de knop draaien op de Multimaus en zal alleen de tram die in het display word getoond reageren en gaan rijden.
Ook is er nu de mogelijkheid om de verlichting constant te laten branden, of de tram nu rijdt of niet.
Op dezelfde manier kunt U zelfs wissels bedienen.
Het Multimaus systeem bied oneindige mogelijkheden voor het besturen van grotere modelbanen.
Dit systeem is natuurlijk niet het enige op dit gebied.
Er vinden steeds meer vernieuwingen en uitbreidingen plaats in deze systemen.
Het is echter een heel goed en betaalbaar systeem om mee te starten.
De Modeltram Toulon Sur Arroux (MTSA) gebruikt dit Multimaus systeem om 12 trams op de modelbaan te besturen.
Eerlijk gezegd wel met een computer (zie volgende alinea)


Automatisch rijden met behulp van een Computer.
Zoals gezegd kunt U met het Multimaus systeem en een PC de bediening van meerdere trams automatiseren.
Hiervoor moet alleen een verbinding gemaakt worden tussen de PC en het multimaus systeem.
Hoe die verbinding gemaakt moet worden hangt af van uitvoering van de betreffende PC.
Via een aparte module kan de PC dan communiceren met het Multimaus systeem.
U moet alleen nog een besturingsprogramma op Uw PC installeren.
Dat klinkt moeilijk maar het valt wel mee.
Er zijn diverse programma's, elk programma heeft zijn eigen kenmerken.
Daarnaast zijn sommige programma's gratis en andere moet je weer een (soms prijzige) licentie voor kopen.
Bij de MTSA wordt gewerkt met het gratis programma Koploper.
Dit programma is ontwikkeld door Paul Haagsme en wordt gebruikt door vele modelspoorliefhebbers.
Wat U moet doen is, nadat U zo'n programma heeft geinstalleerd op Uw PC, het sporenplan van Uw modelbaan tekenen in dit programma, aan geven waar de meldpunten liggen en waar de wissels liggen.
Het klinkt allemaal heel ingewikkeld, maar als U er even mee werkt dan valt het best mee.
Tot zover houden we het hier. Meer gedetailleerde uitleg vind onder de andere kopjes plaats.


Proefbedrijf bij de MTSA.

Hier staat een link naar een video van een proefbedrijf in automatische digitale stand.

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu